Plasental Yetmezlik Nedir?, Nedenleri Nelerdir? ve Tedavisi Nasıl?

Plasentanın yapısına bakıldığında gebeliğin başından sonuna kadar bebeğin ihtiyaçlarını karşılamada ve korumada birçok görevlerinin olduğunu görmekteyiz. Ancak oluşan bazı durumlarda bu işlevselliği yeteri seviyede olamayabilir ve plasental yetmezlik ortaya çıkabilir. Plasental yetmezlik sıklıkla tam anlamı ile gelişim göstermediğinde ya da ciddi bir hasar aldığında gelişir.

Ana SayfaGebelikPlasental Yetmezlik Nedir?, Nedenleri Nelerdir? ve Tedavisi Nasıl?

Plasenta hamileliğin 3. Ayından itibaren oluşan ve anne ile bebek arasındaki madde alışveriş başta olmak üzere çeşitli fonksiyonları yerine getiren bir doku oluşumudur. Plasental yetmezlik olarak adlandırılan sağlık sorunu ise bu geçici organ oluşumunun yeterince gelişememesi ve fonksiyonlarını yeterince yerine getirememesi durumu olarak tanımlanmaktadır.

Göz atabilirsiniz: Plasenta Nedir? Ne İşe Yarar? Görevleri Nelerdir?

Plasenta sağlıklı bir hamilelikte normal şartlarda kan dolaşımı ve hormon salgılama gibi birçok görevi yerine getirir. Ancak bazı gebelikte nadir de olsa bu fonksiyonlar yeterince yerine getirilemez. Bunun sonucunda da bebek anneden gelecek olan çeşitli besin maddelerince (vitamin, mineral, glikoz, protein ve lipit), oksijence beslenemez ve aynı zamanda çeşitli hormonların ve antikorların dolaşıma geçmesi engellenmiş olur.

Plasental yetmezlik genellikle tam olarak gelişim gösteremediğinde ya da büyük bir hasar aldığında meydana gelmektedir. Bunun yanı sıra bazı gebeliklerde annenin kan dolaşımı bozulduğunda ve plasenta dokusu tam olarak beslenemediğinde de plasental yetmezlik tablosu meydana gelebilmektedir. Oldukça ciddi sonuçlar doğurabilen bu durum bebeğin gelişiminde bozulmalara ve hatta erken doğum, düşük ve engelli doğumlara da neden olabilmektedir. Bu risk nedeniyle uzmanlar gebe bireylerin mutlaka plasenta kontrolünden geçmelerini önermektedir.

Plasental Yetmezlik Belirtileri Nelerdir ?

Plasental yetmezliğe neden olan sorun bulunana gebelik tablosunda genellikle anne adayında fark edilebilir herhangi bir belirti bulunmamaktadır. Ancak buna rağmen özellikle bebeğin en hareketli olduğu dönemlerde azalan hareket sıklığı ve büyüme yavaşlaması gibi belirtiler plasental yetmezliği düşündürmelidir. Ortaya çıkan bu belirtilerin en temel sebebi de bebeğin anneden gelecek olan besin maddeleri açısından yeterince beslenememesidir. Bununla beraber her anne adayında olmasa da bazı anne adaylarında nadir de olsa kasıkta sancı ve vajinal kanama gibi bulgular da meydana gelebilmektedir.

Plasental yetmezliğin oluşumunda etkili olan bu tabloda meydana gelen belirtilerin tamamı bebek henüz dünyaya gelmeden görülen belirtilerdir. Bu belirtilerin devamı olarak bebekte dolaşımın yeterince sağlanamamasına bağlı olarak çeşitli komplikasyonlar meydana gelebilir. Bu komplikasyonlar şu şekilde sıralanabilir;

  • Fiziksel ve zihinsel gelişim geriliği
  • Oksijen eksikliğine bağlı olarak çeşitli engeller
  • Kan glikoz seviyesinin düşük olması
  • Vitamin ve mineral eksikliği
  • Oksijen eksikliğini tolere edebilmek adına kırmızı kan hücrelerinin artış göstermesi (polisitemia vera)
  • Normal doğum eyleminin gerçekleşememesi
  • Erken doğum, ölü doğum ya da doğum sonrası ani ölümler plasental yetmezlik probleminde yaygın olarak meydana gelen problemlerdir.

 Plasental Yetmezlik Nasıl Teşhis Edilir?

Plasental yetmezlik hamilelik esnasında genellikle göz ardı edilebilen ve fark edilmesi fazla mümkün olmayan bir rahatsızlıktır. Bunun en temel sebebi ise annenin hamileliğinde pek bir sorun ile karşılaşmamasıdır. Bundan dolayı her uzman plasentanın 3. aydan itibaren oluşmasından dolayı 3. aydan doğum bitene kadar gebelerin plasental yetmezlik açısından değerlendirilmesini önermektedir. Bunun için de aşağıdaki tanı yöntemlerine başvurulmaktadır;

  • Ses dalgalarının kullanıldığı, fetüsün boyutunun plasentanın kalınlığının ölçüldüğü ultrasonografi
  • Bebeğin kendi karaciğerinde üretilen ve anne adayının kanında çıkabilen alfa-fetoprotein seviyesinin incelenmesi
  • Bebek kalp hızının ve kasılmalarının incelendiği tanı yöntemleri plasental yetmezlik riski nedeniyle gebe kadınlarda başvurulan yöntemlerdir.

Plasental yetmezlik riski nedeniyle yapılan bu tanı yöntemlerinin tamamı bir klinik ortamda yapılabilen ve uzmanlık gerektiren tanı yöntemleridir. Gebeliği riske atmamak adına anne adayının da yapması ve dikkat etmesi gerekenler vardır. Özellikle bebek hareketlerinde azalma olduğunda ya da vajinadan gelen anormal kanamalar olduğunda anne adayı en kısa sürede bir kadın doğum uzmanına muayene olmalı ve plasental yetmezlik açısından risk değerlendirmesi yapması gerekmektedir.

Plasental Yetmezlik Nedenleri Nelerdir?

Plasental yetmezliğin en sık nedenleri arasında annede mevcut olarak bulunan dolaşım problemlerine bağlı olarak meydana gelmektedir. Bunun da başında ani tansiyon değişimleri ve şeker hastalığı gelmektedir. Bu nedenlerin yanı sıra şu faktörler de plasental yetmezliğe neden olabilmektedir;

  • Fazla doğum yapmış olmak
  • Çoklu gebelik öyküsü
  • Geçirilmiş olan rahim operasyonları
  • Yüksek tansiyon
  • Obezite
  • Hamilelikte sigara, uyuşturucu ve alkol alınması
  • Pıhtılaşma bozuklukları
  • Bazı ilaçlar riskini arttıran durumlar arasında sayılmaktadır.

Yukarıda bahsedilen risk gruplarından kimi kontrol edilebilir risk grubu olarak sayılırken kimi kontrol edilemez risk grubu olarak sayılmaktadır. Eğer annenin yaşı fazlaysa ve geçmişte fazla doğum yapma öyküsü bulunmakta ise bu risk kontrol edilemez. Bu nedenle çocuk sahibi olmaya karar vermeden önce çiftlerin bu riski göz ardı etmemesi gerekmektedir. Yüksek tansiyon, şeker hastalığı, ilaç ve madde kullanımı gibi risk faktörleri ise kontrol edilebilir risk faktörleri arasında yer almaktadır. Çift çocuk sahibi olmaya karar vermeden önce bu faktörleri kontrol altına aldığı taktirde (madde kullanıyorsa bırakmayı, çeşitli ilaçlar ile tansiyon değerlerini kontrol altında tutmayı vs.) kadın doğum uzmanı kontrolünde riski azaltarak çocuk sahibi olabilirler.

Plasental Yetmezlik Tedavisi Nasıldır?

Günümüzde şuan için plasental yetmezliğin herhangi bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Eğer akut bir şekilde gerçekleşmişse ve durum ciddi ise bebeğin zamanından erken doğması gerekebilir ya da zorunlu düşük gerekebilir. Eğer plasental yetmezlik problemi yavaş seyirliyse ve durum çok ciddi değil ise çeşitli yöntemler ile gebeliğin devamlılığı sağlanabilir. Bu süreçte erken doğum riskine yönelik steroid ilaçlar kullanılır. Steroidler anne dolaşımından bebeğin vücuduna geçerek akciğerleri ve dolayısıyla ventilasyonu güçlendirir. Ayrıca annelerin kendi kendine yaptığı bebek hareketlerinin çizelgeleri ile de bu süreç yönetilebilir. Bu zaman zarfında kadın doğum uzmanları annelerin mutlak yatak istirahatine başvurmalarını ve tansiyon, şeker vs. gibi plasental yetmezlik durumunu tetikleyebilecek unsurları kontrol altına almalarını önermektedir.

Popüler İçerikler

İLGİLİ İÇERİKLERİMİZ

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz